Các giống cà chua bi và giống dưa lưới được nghiên cứu lai tạo có khả năng trồng trong nhà màng vùng Nam Bộ với năng suất chất lượng cao, ít bị sâu bệnh hại, giúp mang lại lợi nhuận cho người trồng.
Các thông tin cập nhật liên quan đến tình hình nghiên cứu, ứng dụng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao được cung cấp tại hội thảo “Mô hình trồng ứng dụng công nghệ cao và chọn tạo giống dưa lưới F1, giống cà chua bi thích ghi trồng trong nhà màng vùng Nam Bộ”. Hội thảo do Trung tâm Thông tin và Thống kê KH&CN tổ chức trong khuôn khổ Techmart Nông nghiệp & Công nghệ sau thu hoạch 2022.
Theo ThS. Đoàn Hữu Cường (Trung tâm Công nghệ sinh học TP.HCM), hiện nay Việt Nam tập trung chủ yếu nông nghiệp công nghệ cao (NN CNC) trong nhà màng. Bản chất NN CNC đi đôi với hiệu quả cao, giúp nông dân chủ động trong sản xuất, khắc phục được tính mùa vụ, giảm sự lệ thuộc vào thời tiết, khí hậu, đáp ứng nhu cầu thị trường về chất lượng nông sản.
Các ứng dụng khoa học và công nghệ (KH&CN) trong NN CNC gồm công nghệ sinh học, công nghệ nhà kính, nhà màng, công nghệ tưới nhỏ giọt, công nghệ cảm biến, tự động hóa, internet vạn vật… giúp sản xuất nông nghiệp tiết kiệm chi phí, tăng năng suất, hạ giá thành và nâng cao chất lượng nông sản, bảo vệ môi trường.
Ứng dụng NN CNC tại TP.HCM chủ yếu là trồng cây trong nhà màng (dưa leo, dưa lưới, dưa lê, cà chua bi), nhà lưới (các loại hoa lan).
ThS. Đoàn Hữu Cường (Trung tâm Công nghệ sinh học TP.HCM) trình bày tại hội thảo
Với ứng dụng NN CNC, tiến bộ KH&CN sẽ đóng góp trên 30% giá trị gia tăng trong sản xuất nông nghiệp, 38% trong sản xuất giống cây trồng, vật nuôi; giảm mức độ tổn thất của nông sản (như lúa gạo giảm còn dưới 10%); tăng mức độ cơ giới hóa (khâu làm đất khoảng 94%, khâu thu hoạch lúa đạt 50%).
Phát triển CNC trong NN tập trung vào các nhiệm vụ chủ yếu: chọn tạo, nhân giống cây trồng, giống vật nuôi cho năng suất, chất lượng cao; phòng trừ dịch bệnh; trồng trọt, chăn nuôi đạt hiệu quả cao; tạo ra các loại vật tư, máy móc, thiết bị sử dụng trong NN; bảo quản, chế biến sản phẩm NN; phát triển doanh nghiệp NN ứng dụng CNC; phát triển dịch vụ CNC phục vụ NN.
Cũng theo ThS. Đoàn Hữu Cường, trong tình hình hiện nay, NN CNC có ưu điểm là tiết kiệm diện tích đất trồng; tránh việc lây lan sâu bệnh; cách ly với môi trường và thời tiết bên ngoài; đảm bảo cây có thể phát triển tốt; cung cấp cho cây đầy đủ chất dinh dưỡng và lượng nước cần thiết; điều chỉnh ánh sáng hợp lý; điều khiển tự động; giúp giảm nhân công và chi phí vận hành;…
Tuy nhiên, nhược điểm của mô hình NN CNC là vốn đầu tư ban đầu cao; mô hình mới, còn thiếu sót trong khâu quản lý; nhân lực chưa đủ trình độ kỹ năng, kinh nghiệm; khó khăn trong việc chọn lựa nhà cung cấp uy tín, chất lượng.
Về nghiên cứu chọn tạo giống dưa lưới F1 và cà chua bi thích nghi trong nhà màng, ThS. Cường cho biết, nhóm nghiên cứu của Trung tâm Công nghệ sinh học TP.HCM đã lai tạo thành công các giống thích hợp với vùng Nam Bộ.
Hiện tại, các giống cà chua chủ yếu được nhập từ nước ngoài, thích hợp trồng ở vùng lạnh như Lâm Đồng, Đắk Lắk, Gia Lai,… Với điều kiện nhiệt độ nhà màng ở khu vực Tây Nam Bộ hoặc Đông Nam Bộ, các giống cà chua này rất khó đậu trái. Tương tự, đối với giống dưa lưới cũng cần chọn tạo giống thích nghi với điều kiện nhiệt độ cao ở vùng Nam Bộ. Vì vậy, giống cà chua bi và giống dưa lưới được nghiên cứu lai tạo đáp ứng các yêu cầu cây dễ đậu trái, năng suất, chất lượng cao, ít bị sâu bệnh hại, thích nghi điều kiện trồng trong nhà màng vùng Nam Bộ.
Đối với dưa lưới, nhóm đã xây dựng quy trình chọn tạo giống dưa lưới F1, qua đó chọn tạo được một số tổ hợp lai có triển vọng tốt, sản xuất hạt giống và thương mại sản phẩm. Cụ thể, tổ hợp lai BCH231 có khối lượng quả 1.5 - 2.0kg, vỏ quả màu xám, dạng quả hình oval, thịt quả màu cam. Quả giòn ngọt, độ Brix 13 - 15%; kháng bệnh sương mai, phấn trắng, virus; chịu được nóng và khả năng đậu quả đạt > 95%. Tổ hợp lai BCH015 có khối lượng quả từ 1.4 - 1.8kg, vỏ quả màu xám, dạng quả tròn cao, thịt quả màu trắng xanh. Quả giòn ngọt, độ Brix 13 - 16%; kháng bệnh sương mai, phấn trắng, virus; chịu được nóng, khả năng đậu quả > 95%.
Các giống dưa lưới được trồng trong nhà màng ở vùng Nam Bộ
Các tổ hợp lai này đã được khảo nghiệm sản xuất với mô hình trồng dưa lưới trong nhà màng tại An Giang cho năng suất cao (35 - 40 tấn/ha), chất lượng quả tốt, độ giòn độ ngọt cao, vỏ cứng có thể vận chuyển xa. Tại TP.HCM, trồng ở Trung tâm Công nghệ sinh học đạt năng suất 34 - 36 tấn/ha; trồng trong mô hình nông thôn mới ở Củ Chi, năng suất đạt 33 - 35 tấn/ha.
Về sản xuất hạt giống, ThS. Cường cho biết, hiện Trung tâm Công nghệ sinh học TP.HCM đã sản xuất thương mại hạt giống dưa lưới BCH231, BCH137, BCH277. Các giống này đang được thị trường yêu thích với đặc điểm dễ đậu trái, năng suất cao, kháng bệnh virus, sương mai, phấn trắng; dạng quả oval, tròn; thịt quả màu cam, màu trắng xanh; trọng lượng quả 1.4 - 2.0kg/quả; độ Brix 13 – 15%. Trung tâm cũng cung cấp quy trình sản xuất dưa lưới trong nhà màng với các bước chi tiết từ kỹ thuật vườn ươm, mật độ, khoảng cách, tưới nước, phân bón, phòng trừ sâu bệnh cho đến thu hoạch. Điều này góp phần tạo ra số lượng lớn hạt giống có chất lượng phù hợp với yêu cầu của thị trường, có thể chuyển giao cung cấp cho các công ty, thương lái và người dân có nhu cầu trồng dưa lưới.
Các giống cà chua bi được lai tạo và trồng thành công ở khu vực khí hậu nhiệt đới
Tương tự, đối với giống cà chua bi, nhóm nghiên cứu đã chọn tạo được một số tổ hợp lai có triển vọng tốt, đưa vào khảo nghiệm sản xuất và sản xuất giống thương mại. Hiện tại, Trung tâm Công nghệ sinh học TP.HCM có thể cung cấp giống cà chua bi ToBi 01 với các đặc điểm quả tròn, cứng quả; chỉ số độ ngọt (Brix) đạt 6.5 - 7.5%; khối lượng quả 20 - 25g/quả. Giống có khả năng kháng các bệnh virus, chịu nóng và khả năng đậu trái cao (có thể đậu trái ở nhiệt độ 32 - 49oC). Giống cà chua bi ToBi 02 có khối lượng quả 15 - 20g/quả, dạng quả tròn, chắc quả, Brix 6.5 - 7.5; có khả năng kháng các bệnh virus, chịu được nóng, tỷ lệ đậu trái cao.
Trao đổi, thảo luận tại hội thảo, ThS. Cường cho biết, hiện Trung tâm Công nghệ sinh học TP.HCM có thể chuyển giao các quy trình chọn tạo giống, quy trình trồng cũng như giống bố mẹ cho các đơn vị, doanh nghiệp, trang trại có nhu cầu sản xuất.
Thông tin chi tiết xin vui lòng liên hệ:
Trung tâm Thông tin và Thống kê Khoa học và Công nghệ TP.HCM
Phòng Giao dịch công nghệ
79 Trương Định, P. Bến Thành, Q.1, TP.HCM
ĐT: (028) 3822 1635 - Fax: (028) 3829 1957
DĐ: 079 652 3381 (gặp anh Khanh)
Email: giaodichcongnghe@cesti.gov.vn
Lam Vân (CESTI)