Quy trình giúp tiết kiệm lượng nước tưới, dinh dưỡng nhờ sử dụng hệ thống nhỏ giọt que cắm có bù áp, giảm thời gian chuyển tiếp giữa các vụ, tăng năng suất thu hoạch, chất lượng và độ đồng đều của dưa leo.
Thực trạng sản xuất
Dưa leo là một loại rau ăn quả được sử dụng rất nhiều trong các bữa ăn của các gia đình Việt Nam hiện nay. Phương thức canh tác cây dưa leo được áp dụng phổ biến là trồng trên đất ở ngoài trời, một số ít được trồng trong nhà lưới, nhà màng. Tuy nhiên, việc trồng dưa leo ngoài trời vẫn gặp rất nhiều bất cập do sự gia tăng sâu bệnh hại làm ảnh hưởng đến chất lượng và năng suất, cũng như việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật gây lượng tồn dư lớn trong sản phẩm khi thu hoạch.
Để giải quyết vấn đề đó, kỹ thuật canh tác dưa leo trên giá thể ở trong nhà màng đã và đang được phát triển và nhân rộng tại tỉnh Lâm Đồng cũng như một số nơi khác trên cả nước.
Hiện nay, Sàn Giao dịch Công nghệ Techport.vn (thuộc Trung tâm Thông tin và Thống kê Khoa học và Công nghệ – Sở KH&CN TP.HCM) đang tiếp tục đồng hành cùng nhà cung ứng trong hoạt động hỗ trợ kết nối, tư vấn chuyển giao công nghệ, thiết bị cho doanh nghiệp, tổ chức hoặc cá nhân có nhu cầu.
Quy trình sản xuất
Hệ thống phải được thiết kế và thi công theo đúng kỹ thuật để đảm bảo quá trình thực hiện đúng và đạt hiệu quả kinh tế.
Bước 1: Chuẩn bị hạ tầng trồng
Nhà màng: nhà màng đảm bảo tiêu chuẩn kết cấu chịu lực tốt, chiều cao đảm bảo tiêu chuẩn (máng xối tối thiếu 4m, đỉnh mái tối thiểu 6m so với mặt đất) để giảm nhiệt độ nhà màng. Đối với vùng canh tác thường xuyên có mưa bão, gió lớn nên thiết kế nhà màng có trượt gió để đảm bảo kết cấu chịu được gió mạnh.
Mật độ trồng: bố trí mật độ trồng khoảng 2.5 – 2.8 cây/m2.
Hệ thống tưới: sử dụng hệ thống tưới nhỏ giọt có tính năng bù áp và chống rỉ để đảm bảo lượng nước và dinh dưỡng phân phối đồng đều cho toàn bộ cây trong vườn, giúp năng suất và chất lượng đồng đều. Khuyến cáo nên tìm đến công ty hệ thống tưới chuyên nghiệp tư vấn để đảm bảo chất lượng vật tư, thi công lắp đặt và khả năng vận hành chính xác cho hệ thống.
Hệ thống châm phân: có thể sử dụng venturi hút phân thủ công hoặc bộ châm phân định lượng giúp tăng độ chính xác của dinh dưỡng pha trộn. Khuyến cáo nên sử dụng bồn pha phân trung gian để cân chỉnh dinh dưỡng chính xác (pH, EC) trước khi tưới cho cây. Có thể lắp đặt bộ điều khiển bán tự động hoặc tự động để giảm thời gian vận hành.
Hạ tầng khác:
• Rãnh thoát nước: đào rãnh thoát nước và kê gạch dưới túi trồng, để đảm bảo cách ly bệnh hại giữa các túi, và tránh tình trạng đóng muối ở đáy túi trồng, ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của cây sau một thời gian canh tác.
• Hạ tầng treo: làm giàn treo cách mặt đất 2,2 – 2,5 mét, sử dụng móc thép quấn sợi se nông nghiệp (dài khoảng 6m) để quấn thân định hình cho cây hướng lên.
• Bạt địa phủ nền: phủ bạt địa để tránh cỏ, cách ly sâu bệnh hại từ đất. Khuyến cáo sử dụng bạt địa màu trắng để tăng khuếch tán ánh sáng, hỗ trợ quá trình quang hợp cho cây và giảm hấp thụ nhiệt so với các loại bạt địa màu tối.
Bước 2: Chuẩn bị giá thể trồng cây (xơ dừa)
Giá thể trồng chủ yếu là xơ dừa và phải được xử lý trước khi trồng. Trong xơ dừa tự nhiên có chứa chất chát (tannin) và muối Kali (K), Natri (Na) nên cần được xả sạch chát và đệm Canxi bằng vôi hoặc Canxi Nitrate, sau đó xả sạch bằng nước để đạt tiêu chuẩn đảm bảo cho canh tác. EC giá thể cần đảm bảo dưới mức 0.5 mS/cm, pH 5,2 – 6,8.
Lưu ý: Nếu sử dụng lại giá thể xơ dừa của vụ trước cần phải xử lý lại để làm sạch lượng muối còn dư trong giá thể đồng thời phải xử lý sạch bệnh còn lưu trong giá thể cũ.
Sử dụng túi trồng (40x20 cm). Đóng xơ dừa vừa bịch, sau đó tưới phân nền từ 2-3 ngày, 5-6 lần/ngày, EC = 1,5, pH = 5-6.
Bước 3: Ươm hạt giống
Sử dụng loại hạt giống có chất lượng tốt để đảm bảo tỷ lệ nảy mầm cao. Tiến hành ươm giống vào khay ươm 84 lỗ với lượng vừa đủ không nén quá chặt. Tưới nước cho giá thể ẩm để hạt giống nảy mầm tốt.
Thông thường sau khoảng 7-10 ngày, khi cây con đủ khỏe thì tiến hành mang vào trồng ở bầu giá thể đã chuẩn bị.
Bước 4: Trồng và chăm sóc
Trồng cây:
• Trồng không quá sâu, đối với túi 40x20 cm thì trồng 2 cây/túi, nếu trồng bằng túi 17x 33 cm thì trồng 1 cây trong 1 túi.
• Đặt que cắm nhỏ giọt gần cây để rễ cây dễ hấp thu nước và dinh dưỡng.
Chăm sóc:
• Trong 2-3 ngày sau trồng (NST), tiến hành tưới phân đủ ẩm EC=1.5, pH= 5-6. Kiểm tra cây con thường xuyên, tưới đủ ẩm cho cây bén rễ.
• Tưới 3-5 lần/ngày tùy thời tiết và độ ẩm giá thể. Ở giai đoạn 4 NST, có thể áp dụng kỹ thuật siết nước tạo rễ để định hình bộ rễ khỏe mạnh.
• Giai đoạn sinh trưởng sinh dưỡng tiến hành tưới 8-10 lần/ngày tùy vào nhiệt độ, thời tiết. Thường xuyên đảo kim nhỏ giọt nhằm lan đều dinh dưỡng trong bầu.
• Đối với dưa leo cần liên tục tỉa chồi (2-3 ngày) để tập trung dinh dưỡng nuôi quả, không để chồi quá 5cm, và tỉa chồi vào buổi sáng.
Đối với các loại sâu bệnh hại (bọ phấn, bọ trĩ, nhện đỏ, thối cổ rễ, phấn trắng,…) thì nên thường xuyên kiểm tra hàng ngày để sớm phát hiện mật độ và nguồn lây nhiễm, nhanh chóng xử lý để giảm nguy cơ thiệt hại.
Bước 5: Thu hoạch
Dưa leo là loại cây thu hoạch liên tục nên cần nhiều công để thực hiện việc thu hoạch.
Thu hoạch bằng kéo cắt vào cuống quả dưa leo, tránh làm xước thân, tạo điều kiện cho bệnh hại lây nhiễm.
Các điều kiện triển khai
Nhà cung ứng công nghệ sẽ tư vấn, thiết kế và lắp đặt hệ thống giá thể tùy theo yêu cầu và diện tích canh tác của khách hàng.
Nhà cung ứng công nghệ chuyển giao và hướng dẫn kỹ thuật canh tác.
Nhà cung ứng công nghệ hỗ trợ cung cấp giống, dinh dưỡng cho cây, thiết bị phụ trợ… nếu khách hàng có nhu cầu.
Ưu điểm của công nghệ:
Tiết kiệm lượng nước tưới, dinh dưỡng cung cấp nhờ sử dụng hệ thống nhỏ giọt que cắm có bù áp.
Tăng năng suất thu hoạch, chất lượng và độ đồng đều của sản phẩm nhờ sử dụng hệ thống tưới công nghệ cao, kết hợp quy trình chăm bón khoa học. Giảm thời gian chuyển tiếp giữa các vụ, cải tạo môi trường đất như phương thức canh tác trên đất.
Giảm lượng thuốc bảo vệ thực vật trong quá trình canh tác, đảm bảo an toàn cho người canh tác và người tiêu dùng.
Thông tin liên hệ chuyên gia:
1. Bà: Lê Thị Hàng
Công ty TNHH Finom
Địa chỉ: 24 Bạch Đằng, phường 7, Đà Lạt, Lâm Đồng. Chi nhánh: Tầng 20, Block Lucky, Tòa nhà Richmond City, 207C Nguyễn Xí , phường 26, Q. Bình Thạnh, TP.HCM.
Điện thoại: 0263 730 5868 hoặc 0949 237 733
E-mail: info@finom.vn
2. Trung tâm Thông tin và Thống kê Khoa học và Công nghệ - Phòng Giao dịch Công nghệ
Địa chỉ: 79 Trương Định, P. Bến Thành, Q.1, TP.HCM
Điện thoại: (028) 3822 1635 - Fax: (028) 3829 1957
Email: pgdcn@cesti.gov.vn
Hoàng Kim