Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, an ninh mạng giữ vai trò quan trọng trong bảo vệ dữ liệu và bảo đảm hoạt động ổn định của các tổ chức. Việc ứng dụng các công nghệ mới như AI, Big Data, Điện toán đám mây và Blockchain đang trở thành xu hướng tất yếu, đòi hỏi các cơ quan, doanh nghiệp và giới nghiên cứu thường xuyên cập nhật và nắm bắt.
Ngày 18/12/2025, tại Sàn Giao dịch Công nghệ (79 Trương Định, Phường Bến Thành, TP.HCM), Trung tâm Thông tin, Thống kê và Ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ TP.HCM (CISAST) đã tổ chức hội thảo “Xu hướng công nghệ an ninh mạng”. Chương trình được triển khai theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, thu hút sự tham gia của các nhà quản lý từ các Sở ngành, Viện nghiên cứu, trường Đại học; các doanh nghiệp và người quan tâm trong lĩnh vực công nghệ thông tin và an ninh mạng. Tại đây, các diễn giả đã trình bày những xu hướng, thách thức và giải pháp công nghệ mới trong lĩnh vực an ninh mạng, tập trung vào bảo vệ dữ liệu, bảo đảm an toàn hệ thống thông tin trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ. Sự kiện góp phần tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, các tổ chức nghiên cứu – đào tạo và doanh nghiệp, thúc đẩy ứng dụng các giải pháp an ninh mạng tiên tiến, đáp ứng yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh thông tin cho các hoạt động kinh tế – xã hội hiện nay.
Hình 1: Quang cảnh hội thảo
Tại chương trình, ThS. Lê Trần Duy Sang đã trình bày báo cáo với chủ đề “Xu hướng nghiên cứu công nghệ an ninh mạng trên cơ sở số liệu sáng chế quốc tế”, được xây dựng từ phân tích dữ liệu sáng chế trên cơ sở dữ liệu WIPS Global. Báo cáo cho thấy hoạt động nghiên cứu và bảo hộ sáng chế trong lĩnh vực an ninh mạng hiện tập trung chủ yếu vào bốn nhóm công nghệ lớn gồm bảo mật hạ tầng mạng, bảo mật dữ liệu, quản lý danh tính và truy cập, và bảo mật thiết bị đầu cuối. Bên cạnh đó, giai đoạn 2015–2024 ghi nhận tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ của các công nghệ bảo mật hạ tầng và thiết bị IoT, cùng với sự gia tăng rõ nét của các sáng chế ứng dụng công nghệ mới nổi như Trí tuệ nhân tạo (AI) và Blockchain. Đáng chú ý, các hướng tiếp cận tiên tiến như Zero Trust, bảo mật hậu lượng tử và bảo mật lượng tử đang có tốc độ phát triển rất nhanh trong những năm gần đây. Kết quả phân tích cũng chỉ ra xu hướng mở rộng ứng dụng công nghệ an ninh mạng trong nhiều ngành công nghiệp trọng điểm như tài chính – ngân hàng – bảo hiểm, viễn thông, giao thông vận tải, y tế – chăm sóc sức khỏe và sản xuất, phản ánh vai trò ngày càng quan trọng của an ninh mạng trong nền kinh tế số.
ThS. Lê Trần Duy Sang (CISAST) trình bày tại hội thảo
Tiếp theo chương trình, PGS.TS. Hoàng Trang, Giảng viên cao cấp Khoa Điện – Điện tử, Trưởng phòng Khảo thí – Bảo đảm chất lượng, Trường Đại học Bách khoa (ĐHQG-HCM) đã trình bày báo cáo với chủ đề “Nghiên cứu, thiết kế, chế tạo thiết bị định tuyến (router) tốc độ cao, bảo mật an toàn thông tin”. Báo cáo giới thiệu dự án phát triển router tốc độ cao, an toàn thông tin nhằm khắc phục các hạn chế của router dân dụng hiện nay như hệ điều hành Linux 2.6 đã ngừng hỗ trợ, thiếu bảo mật HTTPS và hiệu suất VPN thấp do quá tải CPU. Giải pháp được triển khai gồm: (i) phát triển firmware BKrouter trên nền Linux 4.14.176, hỗ trợ quản trị HTTPS và tích hợp cơ chế phòng chống tấn công DDoS; (ii) thiết kế bộ tăng tốc mã hóa GCM-AES trên card FPGA theo kiến trúc look-aside để tăng tốc xử lý IPsec VPN. Kết quả, thiết bị đạt thông lượng VPN 360–370 Mbps khi có tăng tốc FPGA (so với 99–110 Mbps khi không tăng tốc), hỗ trợ 2.137 kết nối VPN đồng thời và cho thấy khả năng chống tấn công DDoS hiệu quả.
Hình 2: PGS.TS. Hoàng Trang, Giảng viên cao cấp Khoa Điện-Điện tử, Trưởng phòng Khảo thí - Bảo đảm chất lượng, Trường ĐH Bách khoa (Đại học Quốc gia TP.HCM).
Ở chủ đề “Vấn đề phát hiện tấn công có chủ đích (APT) sử dụng trí tuệ nhân tạo”, PGS.TS. Đỗ Xuân Chợ, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông đã giới thiệu kết quả nghiên cứu và quá trình xây dựng ứng dụng phát hiện tấn công có chủ đích (Advanced Persistent Threat – APT) dựa trên việc phân tích các kết nối bất thường trong hệ thống mạng kết hợp với các kỹ thuật trí tuệ nhân tạo. Đề tài tập trung vào việc nhận diện sớm các dấu hiệu tấn công tinh vi, khó phát hiện bằng các phương pháp truyền thống, vốn đang ngày càng phổ biến và gây ra nhiều rủi ro nghiêm trọng đối với hệ thống thông tin của các cơ quan, tổ chức.Theo đó, quy trình giải pháp được xây dựng gồm ba bước chính. Trước hết là phân tích lưu lượng mạng và chuyển đổi dữ liệu thành các mạng dòng (network flow) với 78 thuộc tính đặc trưng, phản ánh đầy đủ hành vi kết nối trong hệ thống. Tiếp theo, hệ thống tiến hành trích xuất và phân tích các thuộc tính hành vi bất thường của các địa chỉ IP nghi vấn APT, qua đó làm rõ những dấu hiệu khác biệt so với hoạt động mạng thông thường. Cuối cùng, các địa chỉ IP APT và IP bình thường được phân loại bằng cách áp dụng các thuật toán học máy có giám sát, giúp nâng cao độ chính xác trong việc phát hiện và cảnh báo sớm các cuộc tấn công.
Hình 3: PGS.TS. Đỗ Xuân Chợ, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, trực tuyến từ phía đầu cầu Hà Nội.
Tiếp nối chương trình, PGS.TS. Nguyễn Đình Thúc, Trưởng Bộ môn Công nghệ tri thức, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TP.HCM), đã trình bày tham luận với chủ đề “AI-Security-Từ bảo mật cơ sở dữ liệu đến bảo mật riêng tư trong học máy”. Trong phần chia sẻ, PGS.TS. Nguyễn Đình Thúc nhấn mạnh vai trò then chốt của dữ liệu đối với sự vận hành của các hệ thống thông tin và hệ thống trí tuệ nhân tạo, trong đó cơ sở dữ liệu (CSDL) được ví như “trái tim” của toàn bộ hệ thống và đòi hỏi phải được bảo mật ở mức độ cao. Bên cạnh các cơ chế kiểm soát truy cập truyền thống, diễn giả cho rằng việc ứng dụng các phương pháp mật mã tiên tiến là giải pháp quan trọng nhằm bảo vệ nội dung dữ liệu, đảm bảo an toàn thông tin ngay cả trong trường hợp hệ thống bị xâm nhập. Đối với lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, bài trình bày cũng chỉ ra thách thức lớn trong việc chia sẻ và khai thác dữ liệu huấn luyện giữa nhiều đơn vị khác nhau, khi dữ liệu vừa là tài sản giá trị vừa cần được bảo toàn quyền sở hữu và tính riêng tư. Trên cơ sở đó, PGS.TS. Nguyễn Đình Thúc đã giới thiệu các tiếp cận mật mã hiện đại nhằm bảo mật CSDL và dữ liệu trong các hệ thống học máy, cho phép xây dựng và huấn luyện các mô hình chung có hiệu quả cao mà vẫn đảm bảo không làm lộ thông tin nhạy cảm của từng đơn vị tham gia.
Hình 4: PGS.TS. Nguyễn Đình Thúc, Trưởng Bộ môn Công nghệ tri thức, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TP.HCM).
Khép lại chuỗi báo cáo chuyên đề, TS. Võ Văn Khang, Viện trưởng Viện Ứng dụng Công nghệ mới, đã trình bày tham luận với chủ đề “Camera do thám và hiểm họa lộ lọt thông tin”, thu hút sự quan tâm đặc biệt của các đại biểu tham dự. Bài trình bày cảnh báo về những rủi ro nghiêm trọng từ các loại camera do thám và thiết bị ngụy trang siêu nhỏ, hiện đang được rao bán phổ biến và có khả năng ẩn mình tinh vi trong các vật dụng sinh hoạt hàng ngày hoặc âm thầm hoạt động trong hạ tầng mạng nội bộ. Theo TS. Võ Văn Khang, các thiết bị này tiềm ẩn nguy cơ lớn như xâm phạm quyền riêng tư, đánh cắp thông tin và bí mật kinh doanh, đồng thời tạo ra các “cửa hậu” (backdoor) nguy hiểm, mở đường cho tin tặc xâm nhập và kiểm soát hệ thống. Để chủ động phát hiện và phòng, chống các mối đe dọa này, diễn giả nhấn mạnh sự cần thiết của việc triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, kết hợp giữa kiểm tra vật lý định kỳ (thông qua dò quang học, đo nhiệt, dò sóng vô tuyến) và các hệ thống rà soát mạng tự động, bao gồm quét phát hiện thiết bị lạ không rõ nguồn gốc và phân tích lưu lượng dữ liệu video/audio có dấu hiệu bị phát tán ra bên ngoài. Qua đó, góp phần nâng cao năng lực bảo đảm an toàn, an ninh thông tin cho các cơ quan, tổ chức trong bối cảnh các mối đe dọa ngày càng tinh vi hiện nay.
Hội thảo “Xu hướng công nghệ an ninh mạng” đã mang đến bức tranh tổng thể về những diễn biến mới, các thách thức và giải pháp công nghệ nổi bật trong lĩnh vực an ninh mạng hiện nay, đồng thời làm rõ tiềm năng ứng dụng trong bối cảnh chuyển đổi số tại Việt Nam. Với sự tham gia và chia sẻ của các chuyên gia, nhà khoa học và nhà quản lý, chương trình góp phần hỗ trợ các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp nhận diện các xu hướng công nghệ chủ đạo, các mô hình và giải pháp an ninh mạng hiệu quả, phù hợp với điều kiện triển khai thực tiễn trong nước. Đây là cơ sở quan trọng để định hướng xây dựng chiến lược bảo đảm an toàn, an ninh thông tin gắn với phát triển kinh tế số và xã hội số trong thời gian tới.
Techport.vn